تاريخچه نماز در اديان مختلف
  نماز ، سابقه بس طولاني دارد و قديمي ترين عبادتي که در تمام دوران گذشته حضور داشته همين نماز بوده است . سابقه نماز قبل از خلقت آدم بوده ، گِلِ آدم هنوز سرشته نشده بود که فرشتگان در بهشت نماز مي خواندند .
حضرت علي ( علیه السلام ) درباره عبادت فرشتگان چنين مي فرمايد :
1- عدّه اي از فرشتگان در حال سجده هستند و هيچ گاه سر از سجده بر نمي دارند .
2- عدّه اي از فرشتگان در حال رکوع اند و هيچ گاه از رکوع برنمي خيزند .
3- عدّه اي در حال قيام خدا را عبادت مي کنند و کار ديگري انجام نمي دهند .
4- عدّه اي در حال ذکرِ ( رکوع و سجده اند ) و هرگز از آن خسته نمي شوند .
( نهج البلاغه ،خطبه 1 ) .
همچنين آن حضرت درباره سابقه نماز شيطان در ميان فرشتگان مي فرمايد : (( شيطان در بهشت و ميان فرشتگان شش هزار سال خدا را عبادت کرد که چهار هزار سال آن را دو رکعت نماز خواند )) .( نهج البلاغه ، خطبه 192 ( قاصعه ) )اگر آن شش هزار سال ، از سال هاي آخرت باشد. عبادت و نماز شيطان يکصد و نه ميليارد و پانصد ميليون سال از سال هاي دنيا مي شود . از زماني که حضرت آدم ابوالبشر ( ع ) پا به روي کره خاکي گذاشت و در زمين ساکن شد ، هيچ دين و شريعتي در ميان دين هاي الهي بدون نماز نبوده است ، تا جايي که پيامبر اسلام ( ع ) آن را به عنوان شيوه ي تمامي پيامبران ياد کرده است . ( بحار الانوار ، ج 82 ، ص 231 ) .

نماز در اديان قبل از اسلام
 1- نماز در آيين زرتشت
مورّخين تاريخ ظهور ، زرتشت را 6500 سال پيش از ميلاد مسيح ( ع ) دانسته اند . در دين زرتشت ، هنگام نماز خواندن تاکيد شده است که بايد به جهت و سمت نور باشد اين عمل براي آنها يک امر بسيار معقول و منطقي به شمار مي ايد .در طريقه وضو گرفتن آنان دستها تا مچ و صورت تا بنا گوش و بالاي پيشاني و نيز پاها قوزک را سه بار با آب تميز شستشو مي دادند . و در صورت عدم دسترسي به آب سه بار دست را بر روي خاک پاک مي زدند و سپس به پشت دست و صورت مي کشيدند که آن را تيمّم مي گويند . ( تاريخ اديان جهان ، ج 1 ، ص 182 ) .
در اين اديان براي هر شبانه روز پنج وقت نماز و عبادت در نظر گرفته شده که عبارتند از :
1- ماون گاه : که از برآمدگي خورشيد است تا 2 ساعت بعد از نيم روز
2- ريپت وين گاه : از هنگام ظهر است تا 3 ساعت بعد از نيم روز
3- ازيرنيگاه : از ساعت سه بعد از ظهر تا اول شب و پيدا شدن ستاره
4- روتريم گاه : از اول شب تا نيمه شب
1- اشهين گاه : از نيمه شب تا برآمدن خورشيد

نماز در شريعت حضرت موسي ( ع(
 پيروان واقعي حضرت موسي ( ع ) که امروزه ما آنان را بعنوان يهود مي شناسيم داراي تعاليم و احکامي مي باشند که از پيامبر خود فرا گرفته اند . يکي از تعاليم و احکام عبادي آنها ، نماز است . در دين يهود وارد شده است که شبانه روز سه نماز بر آنان واجب است که عبارتند از :
1- وقت نماز صبحگاه قبل از طلوع آفتاب است تا تقريبا هشت يا نه صبح
2- وقت نماز نيمروز پاسي از ظهر گذشته تا غروب آفتاب
1- وقت نماز شامگاه از غروب آفتاب است تا ساعت دوازده شب ( نيمه شب ) و بعضي از شبها از ساعت 3 بعد از نيمه شب تا طلوع آفتاب مناجات مي خوانند .

نماز در زمان حضرت آدم
 از نقل شده است : در اوّلين روز اقامت حضرت آدم و همسرش حوا ، در روي زمين ، خداوند متعال نماز عصر و مغرب و عشا را مجموعاً بر حضرت آدم واجب کرد . در روايت امده است : اول کسي که نماز صبح را خواند حضرت آدم ابوالبشر ( ع ) بوده است . او هنگامي که از بهشت رانده شد و در زمين فرود آمد ، ساعت هاي آخر روز بود و هوا هنوز روشن بود و آرامش خاطر داشت . چون خورشيد غروب کرد و جهان تاريک شد ، محزون گرديد و شروع به ناليدن کرد ! او با ناراحتي در ظلمت و تاريکي ، شب را به پايان برد . وقتي روشني در افق نمايان شد و تاريکي جاي خود را با آن عوض کرد، حضرت آدم ( ع(
از خوشحالي دو رکعت نماز خواند و اين اولين نمازي بود که وي بر روي زمين خواند .
)تاریخ ادیان جهان ، جلد1 صفحه 55(

نماز در زمان حضرت شيث
 وقتي حضرت آدم از دنيا رفت و شيث که او را ( هبة الله ) مي گويند او را غسل داد و کفن کرد ، جبرئيل دست (( شيث )) را گرفت و براي نماز بر حضرت آدم جلو قرارش داد ، همان نمازي که امروز بر مردگان خود مي خوانيم . جبرئيل به فرشتگان دستور داد پشت سر حضرت شيث براي خواندن نماز صف ببندند ، همان طور که الان براي نماز ميّت صف مي بندند. ( بحار الانوار ، ج 11 ف ص 263(.

نماز حضرت ادريس
 حضرت ادريس يکي از پيامبران الهي است که بعد از شيث به پيامبري مبعوث شد . يکي از ويژگي هاي او اين بود که هر وقت دست به دعا بر مي داشت و حاجتي را از خدا درخواست مي کرد دعايش به اجابت مي رسيد و مشکل او حل مي شد.
آن حضرت منزلش در کوفه همان جايي که الان مسجد سهله مي ناميم است .
مقام حضرت ادريس در اثر نماز و بندگي به جايي رسيده بود که خداوند او را به آسمان برد و با طعام و تحفه هاي بهشتي ميهمان کرد و تا روز قيامت از آنها استفاده مي کند . ( احتجاج ، ص 11 . بحارالانوار ، ج 11 ، ص 277 ، حديث 6 ).

نماز در شريعت حضرت نوح
 حضرت نوح يکي از پنج پيغمبر اولوالعزم است . او در ترويج خدا پرستي و رواج دادن مکتب نماز کوشش‎هاي زيادي کرد و آزارهاي بسياري از مردم را تحمل کرد .نوح از هدايت مردم نا اميد و از دشمني قوم خود به خدا شکايت کرد . خداوند هم ، دستور ساختن کشتي را به حضرت نوح داد ، او هم دور از شهر مشغول ساختن کشتي شد . حضرت نوح اطراف کشتي را پنجره و سوراخ‎هايي گذاشته بود تا جهت قبله و تشخيص شب و روز و شناختن وقت نماز را بداند . ( بحار الانوار ، ج 11 ، ص 333 ) .

نماز در شريعت حضرت صالح
 حضرت صالح يکي از پيغمبران پر کار و از شريف ترين مردم در زمان خود بود . او مدّتي در ميان قومش تبليغ و مردم را دعوت به نماز و عبادت خدا مي کرد و از بت پرستي بر حذر مي داشت .

نماز در زمان حضرت اسماعيل ( ع)
 خداوند در قرآن کريم اسماعيل را از دو جهت تعريف و تمجيد مي کند ، زيرا در آن حضرت دو صفت زيبا وجود داشت و آن ها عبارتند از :
1- عهد و پيماني که با مردم بر قرار مي کرد به آن پاي بند بود و هيچ وقت خلف وعده نمي کرد.
2- خانواده خود را دائم به اقامه نماز و پرداختن زکات فرا مي خواند.
(تاریخ ادیان جهان ، جلد2 صفحه 264)

نماز در زمان لقمان
 لقمان حکيم کسي است که خداوند متعال به جاي نبوت و پيامبري حکمت را که اگر از مقام نبوّت بالاتر نباشد پايين تر هم نيست به او عنايت کرد . قرآن مجيد در اين باره مي فرمايد : (( ما به لقمان حکمت را عطا کرديم )) خداوند در قرآن يک سوره به نام او بر پيامبر اسلام نازل فرمود و در آن به بعضي از موعظه هايي که لقمان به فرزند خود مي نمود اشاره کرده است . او در ضمن نصيحت هاي خود به فرزندش چهار موضوع بسيار مهم را بيان مي کند و مي فرمايد : (( اي پسرم ! نماز را بر پاي دار ، امر به معروف و نهي از منکر نما و در مقابل مشکلات و مصيبت ها استقامت کن که اين از اساسي ترين کارهاست )) ( سوره لقمان ، آيه 7 )در اين جا ، لقمان اول سفارش به نماز مي کند و مي خواهد به فرزندش و همه ي انسان ها تا روز قيامت بفهماند و بگويد : نماز مهمترين پيوند تو با خالق است ؛ نمازآثار گناه را از جانت مي شويد ، نور ايمان را در سراي قلبت مي نشاند و تو را از فحشا و کارهاي زشت باز مي دارد .

نماز در زمان حضرت داوود(ع)
 بعد از آن که حضرت داوود در نبرد پيروز شد ، فرمانده سپاه حق دختر خود را به ازدواج او در مي آورد و او را مشاور مخصوص و راز دار خود گردانيد . بعد از داوود به سلطنت رسيد و خداوند او را به پيامبري برگزيد و به او وحي کرد و گفت : (( اي داوود ! ما تو را خليفه بر روي زمين قرار داديم پس در ميان مردم به حق قضاوت کن )) ( سوره ص ، آيه 25 ).حضرت داوود هنگامي که در محراب عبادت به نماز و تلاوت زبور مشغول مي شد ، پرندگان ،کوه ها ، دشت ، بيابان و درختان با او تسبيح و ذکر مي گفتند . ( سوره ص ، آيات 17 و 18 )

نماز در زمان حضرت سليمان (ع)
 حضرت (( سليمان بن داوود ( ع ) )) يکي از پيامبران پر قدرت است که بعد از پدرش داوود ، خداوند متعال سلطنت روي زمين را به او عطا کرد. درباره نماز حضرت سليمان آورده است که : آن حضرت نماز صبح را در شام مي خواند و به وسيله باد حرکت مي کرد و نماز ظهر همان روز را در فارس ( شيراز ) اقامه مي نمود . (بحارالانوار ، ج 14 ، ص 99)

نماز حضرت خضر ( ع )
 حضرت خضر يکي از پيامبران مرسل است که خداوند او را بر قومي مبعوث گردانيد . او تا به حال عمر بسيار طولاني کرده است . حضرت خضر ( ع ) در بيشتر مساجد دنيا وشايد درهمه مسجدها نماز خوانده و مي خواند ، او دائم در کوه و دشت مشغول نماز است . ( بحار الانوار ، ج 13 ، ص 320 ).

نماز حضرت يحيي ( ع)
 حضرت يحيي زماني متولّد شد که پدرش زکرّيا 120 سال و مادرش کلثوم 90 سال داشتند . يحيي در همان سنين نوجواني جزوه نماز گزاران واقعي قرار گرفت . او عاشق نماز بود و دائم به نماز عشق مي ورزيد . ( بحارالانوار ، جلد 11 صفحه 287)

نماز در شريعت حضرت عيسي ( ع )
 حضرت عيسي يکي از پيامبران بزرگ الهي است که با خواست خدا بدون پدر از مادري به نام مريم پا به عالم وجود گذاشت . اين پيامبر در حالي که کودکي تازه به دنيا آمده بود در گهواره براي تبرئه کردن مادرش چنين گفت : من بنده خدا هستم که به من کتاب نازل مي شود ، پيامبري برگزيده و عظيم الشّان ، هر کجا باشم وجودم مبارک و پر برکت است ، خداوند مرا تا زنده ام سفارش به نماز و زکات نموده است ، سفارش نيکي به مادرم کرده و مرا ستمگر و جبار قرار نداده است ( سوره مریم)

نماز در دين مبين اسلام
 حضرت رسول گرامي اسلام ( ص ) در طول عمرش نه گناه کرد و نه فکر گناه در خاطرش خطور نمود ، در عين حال آن قدر نماز مي خواند و به نماز اهميّت مي داد و خود را به رنج و زحمت مي انداخت تاآنجا که خداوند به او وحي مي کند و مي فرمايد : (( اي پيامبر هدايت کننده ! ما اين قرآن را بر تو نفرستاديم که اين قدرت خود را در موقع عبادت نماز به زحمت اندازي )) ( سوره طه ،آيه 2 )

نماز در شريعت خاتم پيامبر
 رواياتي راجع به اهميّت دادن آن حضرت به نماز آمده است که عبارتند از :
1- حضرت محمد ( ص ) وقتي مشغول نماز مي شد از حرکت مي افتاد به طوري که اگر انسان او را در دل شب به حالت نماز مشاهده مي کرد ، فکر مي نمود پارچه اي است که روي چيزي انداخته باشند .( بحار الانوار ، ج 84 ، ص 248)
2- عايشه که يکي از همسران آن حضرت است ، مي گويد : هنگامي که ان حضرت مشغول نماز نبود ، سخن مي گفت و ما با ايشان سخن مي گفتيم . اما هنگامي که مشغول نماز و عبادت مي شد ، چنان با ما بيگانه بود ، مانند اين که تا به حال ما را نديده و نمي شناسد و ما هم او را نديده و نمي شناسيم . ( بحار الانوار ، ج 84 ، ص 262 ).
3- در حديث ديگري نقل شده است که : آن حضرت هنگامي که آماده نماز مي شد ، صورتش از خوف خدا متغير و زرد مي شد و اعضاء و جوارحش مي لرزيد . (بحار الانوار ، ج 84 صفحه 256(
4- آن حضرت چنان عاشق و دلباخته نماز و خدا بود که موقع نماز از دنيا بيرون مي رفت و توجّهش از اين عالم بريده شده و به هيچ چيز غير از نماز و خدا توجهي نمي کرد .
5- اميرالمؤمنين ( ع ) درباره نماز و عبادت آن جناب ، چنين نقل مي کند : مدت 10 سال بر روي انگشتان پاي خود مي ايستاد و نماز مي خواند تا جايي که ساق و قدم هاي مبارکشان ورم کرده و مجروح شده بود . گاهي براي اين که بتواند به نماز خود ادامه دهد ، سنگيني خود را بر روي يک پا قرار مي داد و گاهي آن پا را آزاد مي کرد و سنگيني را بر روي پاي ديگر مي انداخت ، گاه بر پاشنه پا و گاه بر انگشتان مي ايستاد . خداوند عالميان او را عتاب کرده و اين آيه را به وسيله جبرئيل بر او نازل فرمود : ( طه ، ما انزلنا عليک القران لتشقي) ( طه ، آيه1).
اي کسي که طالب حق و هدايت کننده به سوي ، ما قران را بر تو نازل نکرديم که اين قدر خود را به رنج و زحمت اندازي و اين همه ناراحتي را بر خود تحمل کني . ( نور الثقلين ، ج 2 ، ص 267 . تفسير نمونه ، ج 13 ، ص 156 و158
درست است که نماز و عبادت و جستجوي قرب پروردگار را از طريق نيايش او ، از بهترين و مهمترين کارهاست ، ولي هر کاري حسابي دارد ، نبايد آنقدر نماز را بر خود تحميل کني که پاهايت متورم گردد و نيروهايت براي تبليغ و جهاد کم شود .نبي گرامي اسلام ( ص ) پس از تشريح عطش و اشتياق خود به نماز چنين فرمود :
( هر گرسنه اي به وسيله غذا رفع گرسنگي مي کند و هر تشنه اي با آب عطش خود را فرو مي نشاند . اما من از نماز سير نمي شوم ) (بحار الانوار ، ج 2 ، ص 232 ).
پس نماز در زمان همه انبياء گذشته بوده است . در مورد سابقه تاريخي نماز در روايتي از امام صادق ( ع ) آمده است :( نمازآخرين وصيّت هر پيغمبري است به امّت خود ) ( وسائل ،ج 3 ،ص 206 )
از اين روايت مي توان استفاده کرد که تمامي يکصد و بيست و چهار هزار پيامبران الهي با نماز مانوس بوده و سفارش کننده به آن بوده اند . خداوند در اين باره مي فرمايد : ((ما به آن ها وحي کرديم که کارهاي خير را انجام دهند ونيز گفتيم : نماز را برپا دارند وزکات را بپردازند ))

منبع : http://rasekhoon.net/Article/Show-64856.aspx

+ نوشته شده توسط رضا احمدی در جمعه بیست و ششم اسفند 1390 و ساعت 11:40 |


Powered By
BLOGFA.COM